Skocz do treści

Jesień u zwierząt

PK Wzniesień Łódzkich   \   Aktualności

Najwcześniej do przygotowań przystępują ptaki. Już pod koniec wiosny rozpoczyna się u nich okres pierzenia, podczas którego zrzucają barwną, godową szatę i przywdziewają bardziej skromny „strój”. Dodatkowo, u gatunków zimujących i wędrujących na niewielkie odległości, wczesną jesienią zmienia się struktura upierzenia – zwiększa się liczba piór puchowych, których główną rolą jest ochrona przed chłodem. Te ptaki, które nie tolerują niskich temperatur, odlatują na zimowiska, które zazwyczaj położone są w zachodniej Europie, regionie śródziemnomorskim oraz na afrykańskich sawannach. Niektóre rodzime gatunki obierają jednak inny kierunek wędrówki. Mało kto zdaje sobie sprawę z tego, że dziwonie i muchołówki małe spędzają zimę w Azji, na Półwyspie Indyjskim.

Jesienna migracja ptaków ma zwykle dwie kulminacje: pierwszą na przełomie sierpnia i września (szczyt przelotu migrantów długodystansowych, udających się na zimowiska przede wszystkim do Afryki) oraz na przełomie września i października (głównie ptaki zimujące w Europie zachodniej i krajach śródziemnomorskich). Warto przy tym pamiętać, że dla niektórych ptaków to Polska jest „ciepłym krajem”, przynajmniej w porównaniu z ich ojczyzną na północy. Dlatego w tym samym czasie, kiedy rodzime gatunki opuszczają nasz kraj, stopniowo przybywają zimowi „goście z zagranicy”, a wśród nich m.in. jemiołuszki, jery i myszołowy włochate.

Ssaki, podobnie jak ptaki, zmieniają „ubranie” na cieplejsze – ich sierść staje się gęstsza i grubsza. Jednak dla wielu z nich ciepłe futerko to za mało, by móc skutecznie ochronić się przed surowymi zimowymi warunkami. Rozpoczynają więc poszukiwania kryjówki, w której mogłyby spędzić (a dokładnie: przespać) najchłodniejszą porę roku. Zadanie jest niezwykle trudne, gdyż do takiego zimowego domu nie może dotrzeć mróz, ale jednoczesnie musi być zapewniony stały dostęp swieżego powietrza. Zwierzęta jednak i z tym problemem potrafią sobie poradzić. I tak niedźwiedzie na gawry wybierają zazwyczaj szczeliny skalne i zagłebienia pod zwalonymi drzewami; ssaki nadrzewne, jak wiewiórki, popielice i koszatki zajmują głębokie dziuple albo nory, które można wymościć trawą; jeże zaś chowają się w pokaźnych stertach chrustu czy lisci. Podczas, gdy większość zwierząt hibernuje samotnie, nietoperze preferują grupowe zimowanie w jaskiniach i na strychach starych domów.

Dla niektórych dużych ssaków jesień to czas na miłość. Swoje gody odbywają wówczas ssaki kopytne. We wrześniu i październiku walkę o względy samic rozpoczynają samce jeleniowatych. U jeleni okres ten nazywa się rykowiskiem, u łosi – bukowiskiem, u danieli zaś – bekowiskiem. Późną jesienią do godów, czyli do huczki, przystępują dziki.

Nieco inaczej wygląda sytuacja bezkręgowców oraz zmiennocieplnych kręgowców. Wraz z nastaniem chłodów obserwuje się u nich spadek aktywności. Niektóre, podobnie jak hibernujące ssaki, szukają miejsca, w którym mogłyby bezpiecznie przespać zimę. Płazy często zagrzebują się w mule dennym zbiorników wodnych, w których spędziły ciepłą połowę roku; gady i niektóre bezkręgowce szukają schronienia w jaskiniach, szczelinach skalnych, pod korzeniami drzew i w opuszczonych piwnicach. Owady w postaci dorosłej niejdenokrotnie nie mają szans w walce z surowymi zimowymi warunkami. Takim gatunkom udaje się przetrwać jedynie dzięki jajom złożonym w ziemi przed nadejściem zimy.

Jednak wśród wszystkich jesiennych zajęć jest jedno bez wątpienia najważniejsze: jedzenie. Po lecie lasy i pola są pełne pożywienia dla roślinożerców: owoców, nasion, grzybów, ale także traw, liści i innych zielonych części roslin. Dla drapieżników także panuje czas obfitości – ich potencjalne ofiary, zajęte jesienną krzątaniną, są mniej czujne i łatwiej je schwytać. Wszystkie zwierzęta starają się zgromadzić jak najwięcej zapasów – zarówno w swoich spiżarniach, jak i pod skórą, w tkance tłuszczowej – aby starczyło ich na całą zimę (zwłaszcza, gdyby miała ona trwac tak długo, jak ta ostatnia).

 <strong>Zdjęcie pochodzi ze strony: www.na-telefon.org</strong>
Łódzkie promuje